Herfstvakantie

Regen, wind, kille temperaturen... Wat te doen in de herfstvakantie. De jongste zoon vroeg me vanochtend enthousiast: 'laten we koekjes bakken'. Inderdaad, bakken en koken, succes verzekerd....

 

 

Pleidooi voor meertalig onderwijs

Het rommelt weer in Vlaanderen en België. Pascal Smet, de nieuwe minister van Onderwijs doet straffe uitspraken. Maar vooral ongenuanceerde uitspraken. Leerachterstand van bijvoorbeeld allochtonen zou alles te maken hebben met taalachterstand. Waarop als enige conclusie wordt geformuleerd: en daarom moeten kinderen zodra ze op een (Vlaamse) school komen, de thuistaal letterlijk thuislaten en alleen nog communiceren in de schooltaal (die standaard of Nederlands of Frans is). Vandaar ook die allesbehalve schitterende affiches die tot voor kort nog op de school van mijn zoontjes hing (en in vele scholen nog altijd): 'Wij spreken Nederlands'. Of in de lokale turnzaal: 'Wij sporten in het Nederlands.Zeer aanmatigend en allerminst 'open minded'.
Het gebruik van een andere taal wordt zowel op het schoolplein als in de klas standaard ten stelligste afgeraden, wat heet bestraft.

Laat ik duidelijk zijn. Ook ik geloof in hét belang van taal. Zonder de beheersing van de landstaal kom je niet ver. Dat behoeft geen discussie. Maar de manier waarop anderstaligen (kinderen) de landstaal moeten leren beheersen, daar knelt volgens mij het schoentje. En gelukkig denken vele wetenschappers en andere slimmeriken dat met mij. Helaas niet de minister van Onderwijs.

Ik twijfel al jaren aan de zgn. taalbad-aanpak. En irriteer me al even lang aan affiches in klaslokalen of schoolpoorten of turnzalen met 'Wij spreken Nederlands'. Natuurlijk is de beheersing van de taal een belangrijke factor voor het slagen op school. Maar er spelen nog zoveel andere factoren een rol als het om leerachterstand gaat: thuissituatie, onderwijssegratie, armoede, begeleiding... Kernvraag wordt daarmee: is een taalbad echt de meest effectieve manier om leerachterstand te voorkomen én de landstaal aan te leren? De praktijk lijkt dit niet te bevestigen. Verhindert het spreken van de thuistaal effectief het aanleren van het Nederlands? Dit lijkt evenmin het geval.

Even een citaat uit de Morgen van vandaag onderbouwt mijn aanvoelen:
"Internationaal zijn er meer dan 150 studies die aantonen dat het goed beheersen van de thuistaal een positief effect heeft op het aanleren van een tweede taal. De eerste resultaten van Vlaams onderzoek bevestigen dit.

Is meertalig onderwijs dan geen optie? We onderscheiden twee 'nee-kampen'. De eersten zijn louter omwille van ideologische redenen tegen meertalig onderwijs. Hun redenering is: 'dit is ons land en het onderwijs zal hier altijd in onze taal zijn', zelfs indien het wetenschappelijk onderzoek wijst op de voordelen van meertalig onderwijs voor de gehele samenleving. Maar dan moeten we ons afvragen waarom we het tolereren dat het Engels de instructietaal is in de internationale scholen, waarom we in het hoger onderwijs steeds meer overstappen naar het Engels. Is meertaligheid dan enkel een meerwaarde zolang het maar niet gaat over de thuistalen van de allochtone leerlingen?

Het tweede kamp zou meertalig onderwijs tolereren, maar stelt de praktische haalbaarheid in vraag. Die doen er echter goed aan om naar het noorden te kijken. In Zweden hebben anderstalige leerlingen van zodra ze op school met vijf zijn het recht op tweetalig onderwijs. Wie zich afvraagt waarom Vlaanderen de wereldtop is wat betreft de onderwijsongelijkheid tussen allochtone en autochtone leerlingen en waarom in Scandinavische landen deze kloof bijna niet bestaat, is nu misschien wel van antwoord gediend.

Meertalig onderwijs kan verschillende vormen aannemen. Meertalige instructie is de meest voor de hand liggende optie. Dit kan variëren van een paar uren moedertaalonderwijs tot en met het aanbieden van aantal reguliere vakken in de thuistaal van de leerlingen. Maar meertalig onderwijs is niet enkel beperkt tot meertalige instructie. Wanneer een leerling bijvoorbeeld niet begrijpt wat een 'bijvoeglijk naamwoord' is, kan een klasgenootje ingeschakeld worden om een voorbeeld te geven in de thuistaal. Het principe blijft hetzelfde: in plaats van de thuistaal van de leerlingen uit te sluiten, kan deze actief worden ingeschakeld in het onderwijsproces. Een symbolische uitdrukking hiervan zou kunnen zijn de posters met 'Hier spreekt men Nederlands', die in vele Vlaamse scholen hangen, te vervangen door meertalige posters met 'Iedereen is hier welkom'.

Samengevat, we verliezen alle nuances wanneer we stellen dat 'alles staat of valt' met de kennis van het Nederlands." (einde citaat: dit artikel werd ondertekend door een aantal Belgische wetenschappers: lees uitgebreide versie)

Voorlopig is de politiek hiervan nog niet overtuigd. Taal wordt in België niet pragmatisch maar politiek bekeken. Kortzichtig dus. En daarmee strandt de discussie nog voordat-ie begonnen is. En dat in een land waar potentieel zoveel goeds met taalonderwijs gedaan zou kunnen worden.... Een van de vele gemiste kansen als het om taal gaat. Dommage, a shame...

Ps. Nederlandse bloglezers: hoe zit het eigenlijk met taalonderwijs in Nederland?.

Monty Python: the origin of spam

Pas sinds enkele jaren kennen we het woord spam. Tenminste dat denken we... Maar de onvolprezen mannen van Monty Python liepen jaren voor. Voor deze scène en al hun ander prachtig werk kregen ze gister trouwens een ere-Bafta, dé prijs voor uitmuntend televisie en filmwerk.
Geniet en lach....

Kapstok of kleerhanger?

Is dit nu een kapstok of een kleerhanger?

Vandaag las ik in de agenda van mijn oudste: vrijdag wol en een kapstok meebrengen.

Een kapstok? Ik dacht direct aan een kapstok zoals je ze in de hal ziet staan.

En ik bedacht me, waar hebben ze die voor nodig op school? En als alle leerlingen een kapstok mee moeten nemen, wat gaan ze dan in godsnaam met al die kapstokken doen?

Tot ik vanochtend de klerenkast van de kids aan het opruimen was en ik driftig in de weer was met kleerhangers. Of kapstokken? Hoe zit het nu?

En daar viel 'de frank', 'het kwartje', 'het muntje'.

Kapstok = kleerhanger in het Vlaams.
Terwijl de gemiddelde Nederlander bij kapstok toch echt aan zoiets als op onderstaande foto denkt:

Ik checkte ook nog even bij mijn zoon. Ik liet een kleerhanger zien en vroeg hem: is het de bedoeling dat jullie zo'n ding meenemen as vrijdag? Instemmend geknik: ja ja, een kapstok.... Ok, zoonlief is al volledig geïntergreerd. Ik na vijftien jaar nog niet...

Kortom, een fijne spraakverwarring. Ik denk dat ik de Nederlandse moeders toch nog even ga waarschuwen...

En vraag me niet wat ze vrijdag met wol en een kapstok/kleerhanger gaan doen...

Rana Farhan: Jazz in farsi... een streling voor je oren!

Wat een ontdekking. Manlief is sinds hij een trotse Mac.bezitter is, ook helemaal into I-tunes. Ongelooflijk hoeveel Iraanse muziek er te vinden is. En nee, niet alleen klassiek Iraanse muziek of de computerdisco-songs uit Iraans-Calfornië. Hij ontdekte onlangs Rana Farhan. Een Iraanse die sinds een aantal jaren in New York woont en jazz/blues muziek maakt op basis van Farsi-teksten van Rumi en Forough. Een eigentijdse Westerse vertaling van de oude Perzische klassiekers.

Zoals ze zelf op haar website schreef:

"It was fun writing and imagining what it would be like if Rumi and Forough were hangin' out with Lester Young and Billie Holiday, sharing a bottle of wine!"

Wat een stem, wat een muziek, wat een prachtige combi van Farsi en Jazz! Oordeel zelf....

 Rana Farhan

Vogels vliegen uit: Iraanse bannelingen zijn overal

Na maanden hadden manlief en ik nog eens een babysit ingehuurd. Dus trokken wij er rond 20.00u op uit, richting Brussel, voor een snelle hap en een theatervoorstelling in de Kaaitheaterstudios. Om mijn partner wat tegemoet te komen, had ik een Iraanse (Engelstalige) monoloog 'besteld'. Een voorstelling van Hooman Sharifi, geboren in Teheran, tegenwoordig woonachtig in Noorwegen. Een van de miljoenen Iraniërs die in de jaren tachtig en negentig naar het Westen vluchtten.

De voorstelling kaderde in het festival Spoken World. Hooman Sharifi vertelde in drie uitgebreide anekdotes over zijn leven in Iran, zijn vlucht via Syrië, Libanon, Italië naar Noorwegen en zijn latere bezoek aan Libanon. Hoewel hij letterlijk een redelijk zwaargewicht is, bleek hij behoorlijk te kunnen dansen. Maar ja, hebben alle Iraniërs niet die 'naturel' van soepele bewegingen?

De setting bestond uit vrijwel niets, alleen een aantal stukgeknipte Perzische tapijtjes (vond ik wel een mooie metafoor trouwens). Het was een boeiende voorstelling, maar als je al zoveel weet over Iran, de vluchtelingen, de intergratie enzovoort, blijkt de voorstelling toch wat minder pakkend. Ik bedacht me geregeld dat manlief waarschijnlijk ook zo'n monoloog zou kunnen opzetten, met min of meer gelijksoortige verhalen. Alleen danst hij (manlief) veel beter ;-).

Na afloop hebben we nog kort met de acteur gesproken. Ondanks dat we niet overrompeld waren door zijn voorstelling, is het wel heel nuttig en nodig om dit soort voorstellingen te maken. Voor de niet ingewijden is het immers een mooie kans om Iran of Iraniërs op een ander manier te zien en van een andere kant te leren kennen. Het imago van Iran is immers, deels terecht, maar deels ook onterecht zo negatief. Iedere poging om daar wat tegenwicht aan te bieden is meegenomen.

Jip en Janneke in het Farsi!

Jawel wie had dat ooit gedacht... Ons eigenste Jip en Janneke vertaald in het Farsi. Kader Abdollah leerde zijn Nederlands met deze boekjes en nu is een Iraanse vertaalster, woonachtig in NL, erin geslaagd om de Jip en Janneke boekjes te vertalen. Lees er meer over op de weblog van Ann De Craemer:
Jip en Janneke in Farsi!

Ik zal in ieder geval promo maken bij al mijn Iraanse familie all over the world. Er zijn nog genoeg neven en nichten met kleine kids. Jip en Janneke? Geelie Goob!

Update:
- Jip en Janneke heten in het farsi ook Jip en Janneke: niks geen Sharam en Shireen of Mansoor en Maryam
- Sinterklaas en Kerstmis kwamen zonder problemen door de 'censuurcommissie' van de Iraanse regering. Takkie, het hondje had het daarentegen lastig: honden worden al eeuwenlang als onrein beschouwd in dit (islamitische) land. Maar na wat gehakketak mocht Takkie toch blijven...